یوگا و کودکان


یوگا را در ایران به عنوان یک ورزش می شناسند و یکی  از رشته‌های فدراسیون ورزش‌های همگانی محسوب می‌شود. اما استادان بزرگ یوگا آن را ورزش نمی‌دانند. آنها بر این باورند که حرکات یوگا با تعاریف ورزش بسیار تفاوت دارد.

به تازگی انتشارات فراروان کتابی با نام «پرورش جسم و ذهن کودکان با یوگا» را منتشر کرده است. این کتاب برای کودکان نیست بلکه به پدران و مادران می‌آموزاند که چگونه کودک خود را با حرکات یوگا آشنا کنند. در حقیقت این کتاب ترفند‌هایی را نشان می‌دهد که چگونه می‌توان کودک را به وسیله‌ی بازی‌های گوناگون  به یوگا علاقه‌مند کرد.این کتاب توسط «میشل چیز برو»، «سارا وودهاوس»، «رزمری گریفیث» نوشته شده است و بهرام قاسمی نژاد آن را به فارسی برگردانده است.

 یوگا حرکاتی ساده است که به ترشح بهتر و تنظیم هورمون‌های بدن کمک می‌کند و همچنین سمومی که در طول زمان بر اثر تغذیه نادرست در مفاصل انباشته شده از بین می‌برد. همچنین یوگا به وسیله‌ی تمرینات تنفسی باعث اکسیژن رسانی بیشتر و بهتر به خون و در ادامه‌ی آن به ارگان‌هایی نظیر مغز و قلب شده و آنها را برای فعالیت بهتر و بیشتر آماده می‌کند. همچنین دفع سموم بدن که عامل اساسی بیماری‌ها است از دستاورد‌های حرکات یوگاست.

واژه‌ی یوگا از ریشه‌ي یوگ یا یوغ گرفته شده است و معنی آن اینست که شخص بتواند تن را تحت فرمان خود داشته باشد وبا این کار به آرامش ذهنی برسد. اکنون علم پزشکی ثابت کرده است که مشکلات ذهنی بر  تن و مشکلات بدن بر ذهن و روان تاثیر مستقیم دارد. همچنین در کنار طب مدرن، یوگا هنری است که می‌تواند در سلامتی جسمی و روانی انسان تاثیر زیادی داشته باشد.

اکنون دیگر یوگا به کشور هند تعلق ندارد بلکه فقط این حرکات توسط فرزانگان در این کشور شکل گرفته است و در حال حاضر  کل کشور‌های دنیا به تمرین آن می‌پردازند. برخی از کوتاه‌ فکران حرکات یوگا را به جنبه‌های جادویی و مافوق طبیعی ارتباط می‌دهند که البته خرافاتی بیش نیست. برخی نیز آن‌را به آیین‌های هندو مرتبط می‌دانند که این هم اشتباه بزرگ است زیرا اگر بخواهیم این گونه قضاوت کنیم هر ورزشی در کشوری شکل گرفته است و بنابر این باید هنر کاراته، کونگ فو، ووشو را نیز به آیین‌های شینتو یا بودایی آسیای جنوب شرقی و چین مرتبط دانست. برخی از دانشمندان معتقدند که یوگا نخست در ایران شکل گرفت و سپس به هند رفت برخی نیز معتقدند یوگا میراث قوم آریاست که با مهاجرت این قوم از سرزمین‌های شمالی به ایران و هند آورده شده است. دانشمندان قدمت تاریخی یوگا را به هزاره‌های قبل از میلاد عیسی (ع)  مربوط می‌دانند  نقش مهرهایی که در منطقه‌ی هاراپا و موهنجودارو از زیر خاک بیرون کشیده ‌اند (منطقه‌ای در مرز بین پاکستان و هند) افرادی از تمدن  باستانی رود سند را نشان می‌دهد که حرکات یوگا انجام می‌دهند. همچنین یوگا در برخی از آثار تمدن‌های باستانی مایا و آزتک نیز مشاهده شده است.

اساس حرکات یوگا بر نظام طبیعت بنیان گزاری شده است و با استفاده از شکل درختان و حرکات حیوانات  پایه‌ای ترین حرکات یوگا شکل گرفته است و در طول زمان کامل شده است به همین دلیل برخی از حرکات یوگا نام حیوانات و عناصر طبیعی دارند.

یوگا برای کودکان بسیار مفید است. کودکان کوچک‌تر  تقلید از حرکات حیوانات را دوست دارند و نوجوانان نیز از حرکات یوگا و تلاشی که می‌کنند لذت می‌برند. یوگا بدن و ذهن را درگیر می‌کند و به فعالیت وامی‌دارد. این هنر احساس شگفتی و کنجکاوی  ذاتی کودکان را نسبت به خودشان و محیط اطرافشان بر می‌انگیزد.

آموزش یوگا در کودکان ثبات و توازن ایجاد می‌کند و می‌تواند در کودکان بیش فعال، گوشه‌گیر و بی قرار تعادل ایجاد کند. فعالیت‌های یوگا برای ایجاد تعادل در نیازهای جسمی و عاطفی کودکان، چه در مدرسه و چه در خانه، ایده‌آل است. به آن‌ها هم نیرو می‌بخشد و هم آرامش و به این وسیله آن‌ها را برای یادگیری آماده‌تر می‌کند.

کتاب «پرورش جسم و ذهن کودکان با یوگا» می‌تواند الهام بخش و راهنمای شما برای تمرین یوگا با کودکان باشد. برای افرادی که در یوگا تازه‌کار هستند، این کتاب مقدمه‌ی کاملی است و برای افرادی که در این زمینه تجربه دارند، پیشنهادهای جالبی ارائه شده که به آنان کمک می‌کند تا مهارت‌های یوگای کودکان را پرورش و گسترش دهند.

این کتاب از دو بخش تشکیل شده است . در بخش نخست که چهار فصل را تشکیل می‌دهد اصول زیربنایی یوگا بررسی می‌شود و مزایای انجام یوگا در خانه، مهد کودک و مدرسه مورد بحث قرار می‌گیرد. در بخش دوم، که از پنج بخش تشکیل شده است، دستورالعمل‌های روشنی برای حرکات  مختلف یوگا مطرح می‌شود که برای افرادی که توانایی‌های مختلفی دارند قابل اجرا هستند و تکنیک‌های ساده‌ای نیز برای وانهادگی بدن ارائه می‌شود.

کتاب پرورش جسم و ذهن کودکان با یوگا در شمارگان 2000 نسخه، قیمت 4500 تومان و 224 صفحه توسط انتشارات فراروان منتشر شده است.